Πέντε μήνες ήθελα να γράψω και πέντε μήνες δεν ήθελα.

Από μόνο του το γεγονός δε σου αφήνει πολλά περιθώρια για μη μελό. Όμως  θα προσπαθήσω. Γιατί δε του αξίζει. Το μελό.

Σου έχει τύχει ποτέ να περιμένει σε διάδρομο έξω από Μονάδα Εντατικής Θεραπείας; Αν ναι, το ποστ θα τσουλήσει καλύτερα. Αν όχι, μπορείς να σταματήσεις την ανάγνωση εδώ, διότι θα έχεις ένα σωρό προβλήματα και σίγουρα αυτό δε θα είναι ένα κείμενο που θα σε κάνει να νιώσεις καλύτερα. Μπορεί και όχι όμως. Μπορεί τελικά για σένα να είναι. Και για μένα. Και για όλους.

Συνήθως λέει τα τραυματικά γεγονότα τα απωθείς, Τα διώχνεις. Πώς το λένε; Τα πετάει το συστημά σου στο καλάθι των αχρήστων και τα στέλνει λογικά σε μία μεγάλη χωματερή «άχρηστων» τραυματικών γεγονότων όλων των ανθρώπων. Και δε τα ξαναβλέπεις ποτέ. Απαλλάσσεσαι. Ναι;

Και ξημέρωσε 2/6 και γέγονε τραυματικό γεγονός. Και ιδού εγώ, το ανάποδο πλάσμα να  το θυμάμαι με κάθε τέλεια λεπτομέρεια, από την αρχή μέχρι σήμερα.  Κάθε δευτερόλεπτο, λεπτό, ώρα, μέρα, μήνα. Σαν ένα τεράστιο παζλ με χιλιάδες μικρά κομματάκια που έχουν κολλήσει πάνω μου. Δεύτερο δέρμα. Όχι ενοχλητικό, ούτε και επιθυμητό όμως. Υπαρκτό, απλά.  Κάτι μεταξύ συμβατικού και υπερβατικού, υπαρκτού και ανύπαρκτου, ονείρου και εφιάλτη. Μία τεράστια, χωρίς προήγουμενο, αντίθεση ραμμένη πάνω μου. Αντίθεση ναι.  Γιατί τί είναι το τραύμα; Μία πληθωρικά ορισμένη αντίθεση που γράφεται στο είναι μας ολόκληρο. Αυτό είναι. Εν τη γενέσει, έντονη,θορυβώδης και οδυνηρή, στην πορεία ήσυχη,συμβατή και συνεργάσιμη. Μα πάντα υπαρκτή.

Πορεύομαι λοιπόν με μία αντίθεση. Ζευγαράκι. Πακέτο. Αν προσπαθήσω να την πολεμήσω, με νικάει πάντα, εξ’ορισμού. Αν πάλι τη στέψω νικήτρια, γελάει σαρκαστικά, σα να μου λέει ότι δεν το έχει ανάγκη, είναι παντοδύναμη έτσι κι αλλιώς.  Το σίγουρο είναι ότι όταν έρχεται να κολλήσει πάνω σου, ποτέ ξανά δεν είσαι ο ίδιος. Είσαι εσύ και η αντίθεση. Αναντίρρητα.

Κι εσύ  είσαι εσύ και η αντίθεση ΣΟΥ. Στα εννιά σου.  ΄Ένας άλλος. Εσύ. Μία άλλη εγώ. Μία άλλη εκείνη. Ένας άλλος ακόμα εκείνος. Όχι πιο λίγοι. Όχι πιο μικροί. Μεγαλύτεροι είμαστε. Διπλοί. Δυνατότεροι. Καλύτεροι. Ράψαμε καλά πάνω μας την αντίθεσή μας, όλοι μας. Και πλέον δε φοβόμαστε τίποτα γιατί από εδώ και πέρα δε θα μας ψάχνει.  Μας βρήκε. Μας ξέρει και τη ξέρουμε. Και θα χαμογελάσουμε ξανά γιατί τη φορέσαμε και μας πήγε γάντι τελικά. Γιατί ζωή χωρίς αντίθεση είναι ζωή χωρίς νόημα και ζωή ανολοκλήρωτη  Αριστοτέλη μου. Γι’αυτό....

Πιο μόνιμα προσωρινή, πιο ορατά αόρατη, πιο  κραυγαλέα διακριτική παρουσία στη ζωή σου από τη μάνα δε θα υπάρξει. Δεν υπήρξε ποτέ. Σου το λέω αξιωματικά. Και μου το λέω.

Περπατάς μόνος το πρωί και σ’απασχολούν χίλια δύο πράγματα, βρίσκεσαι μέσα στον κόσμο, γελάς στις παρέες και πέφτεις το βράδυ να κοιμηθείς. Ένα είναι το σίγουρο. Ότι σ’ένα μόνιμο οικόπεδο του μυαλού σου, μικρό ή και μεγάλο, μόνιμος κάτοικος είναι εκείνος ο άνθρωπος. Ή καλύτερα εκείνο το συναίσθημα. Τελικά ναι. Όχι ο άνθρωπος. Ένα συναίσθημα γνώριμο αλλά και άγνωστο, γλυκό αλλά και αυστηρό, απροσδιόριστο αλλά και λεπτομερώς ορισμένο. Η μαμά σου. Αυτό είναι η μαμά σου, ένα συναίσθημα που βλέπει όλα τα υπόλοιπα συναισθήματά σου αφ’υψηλού μιας και κάθεται στο δικό του θρόνο. Μόνο του κι εστεμμένο. Από όλους. Παμψηφί.

Χαίρεσαι, λυπάσαι, θυμώνεις, απελπίζεσαι, ελπίζεις, πεινάς ή διψάς και πάντα το συναίσθημα- βασίλισσα έχει τον πρώτο λόγο. Δεν προηγείται. Μπορεί και να έπεται. Τελικά όμως νικάει. Κερδίζει. Εσένα. Και πάλι δε θέλει τρόπαια κι απολαβές. Αφιλοκερδώς. Σα μια δεξαμενή που μέσα της αδειάζουν ή καταλήγουν όλα τα υπόλοιπα συναισθήματά σου και τα ανατροφοδοτεί ή απλώς τα αποθηκεύει σιωπηλά κι αγόγγυστα. Απαρατήρητα. Τεράστια δύναμη για τόσο ελάχιστη αναγνώριση. Ελάχιστη αναγνώριση όχι γιατί δε θέλεις, αλλά γιατί δε μπορείς. Τί να δώσεις εσύ ο μικρούλης σε αυτό το θαύμα της ζωής; Τί να αντιπροσφέρεις και τί ν’ανταποδώσεις; Μα δε το θέλει καν!Δε θέλει τίποτα το συναίσθημα- μαμά. Μόνο να υπάρχει εκεί για σένα, πάντα και παντού. Να γελάει φωναχτά όταν απλώς χαμογελάς, να ανησυχεί πολύ όταν μόνο μία σκέψη σε θορύβησε, να φοβάται πολύ όταν λίγο ανατρίχιασες, να κλαίει γοερά όταν σ’έκαναν να δακρύσεις. Να κρατάει ισορροπία στην εσωτερική σου τη ζυγαριά. Πώς τη ξέρει τόσο καλά; Σε κοιτάζει απλώς. Δε χρειάζεται τίποτα περισσότερο. Σε κοιτάζει και διαβάζει κάθε εκατοστό του μυαλού και της ψυχής σου. Έχει υπερδύναμη. Είναι υπερδύναμη. Ανεξήγητη και ανίκητη. Μαγική κι απροσδιόριστη με λόγια.

Στο μόνιμα καλά σφιγμένο χέρι με το δικό μου ,

Στη μαμά μου.

Η ζωή δεν είναι τελικά στιγμές. Ούτε παρόν. Ούτε πολλά στιγμιαία παρόντα. Όχι. Εκεί καταλήγω. Για πολλούς λόγους. Ίσως ένας από αυτούς είναι και το γεγονός ότι ποτέ δεν υπήρξα άνθρωπος του παρόντος. Κακώς θα πουν πολλοί και μπορεί να έχουν και δίκιο.

Ζήσε το τώρα σου λένε. Το παρόν. Άρπαξε το από τα μαλλιά και ρούφηξέ το σα να μην υπάρχει αύριο. Τη στιγμή για τη στιγμή χωρίς παρελθόν και μέλλον. Ωραίο. Δελεαστικό. Αλλά τί είναι αυτό το "τώρα"; Ο,τιδήποτε, καλό ή κακό ή και μέτριο υποστηρίζουν ή ρομαντικά αισιόδοξοι. Το αποδέχεσαι, μπαίνεις μέσα του συμμετέχοντας και νιώθεις άνθρωπος. Χωρίς μεμψιμοιρίες και ηττοπάθιες, χωρίς απάθειες και παραιτήσεις. Σύμφωνοι.

Καθένας μας έχει ένα δικό του "τώρα", μία δική του παροντική αποστολή να ζήσει.Έκαστος στη στιγμή του λοιπόν. Ερχόμαστε και φεύγουμε μόνοι όμως; Η φίλη μου η Αναστασία μου το λέει συνέχεια... Όχι!Όχι!Και πάλι όχι! Το τώρα μας ορίζεται από εμάς αλλά όχι μόνους μας. Δεν είναι δυνατόν να αποδεχτούμε μία τόσο ατομοκεντρική προσέγγιση των στιγμών μας σε αυτόν τον πλανήτη. Το τώρα μας κάπου ακουμπάει στο τώρα του άλλου ανθρώπου, στο παρόν του. Εφάπτονται. Ίσως και να τέμνονται. Ίσως και να συγκρούονται. Πάντως δεν είναι "τώρα" μόνα τους σ΄ένα διαστημικό υπερπέραν. Είναι "τώρα" γήινα, ανθρώπινα. Έμψυχα. Εδώ είναι το κλειδί. ΈΜΨΥΧΑ. Είμαι εγώ εδώ μαζί με το σώμα αλλά και τη ψυχή μου, που αισθάνεται, βιώνει και θέλει. Αυτά τα δύο συμμετέχουν στο "τώρα", πακετάκι. Θα μου πεις πολλές φορές αλλού το σώμα κι αλλού η ψυχή, αλλά αν το καλοσκεφτείς και τότε ακόμα που το πακετάκι  χωρίζεται, η ζυγαριά γέρνει στη ψυχή και το δικό της 1/2 του τώρα. Γιατί πώς μπορώ να δεχτώ ότι ένα σώμα χωρίς ψυχή θα ορίζει αυτόκλητα ένα ολόκληρο παρόν;!

Ανθρώπινη ψυχή ανοίγει κάθε μέρα το δικό της μικρό ή μεγάλο κυκλάκι παρόντος. Μόνη της; Και δεν εννοώ το σώμα, μιας και το ξεκαθάρισα παραπάνω. Εννοώ τις άλλες ανθρώπινες ψυχές. Γειτονικές ή μη. Ένα τώρα μας είναι γεμάτο ανθρώπους και ψυχές. Ευτυχία είναι το τώρα με ψυχές που το κάνουν ομορφότερο και κάνει και η δική σου το ίδιο γι'αυτές. Όχι ότι αν δε συμβαίνει είναι δυστυχία. Αφού σίγουρα με το "τώρα" κάποιας ψυχής θα εφάπτεται. 

Ανθρώπους χρειάζεσαι. Δέξου το. Ανθρώπους να χτίσεις και να υποστηρίξεις το δικό σου και το δικό τους παρόν. Όσο απογοητευμένος, πληγωμένος, θυμωμένος, απαθής κι αν είσαι σίγουρα δεν έχεις τώρα χωρίς άλλους. Μάλλον λες ότι έχεις αλλά δε βλέπεις μπροστά σου. Ότι στην πραγματικότητα είναι ένα τώρα γεμάτο ανθρώπους, που όμως αρνείσαι να δεις. Άνοιξε καλά τα μάτια σου και θα το δεις. Ή θα το δουν αυτοί και θα σε καλέσουν για το κοινό παρόν. Το πιο συναρπαστικό ίσως είναι τα πολλά διαφορετικά όμοια (ναι διαφορετικά όμοια) παρόντα με ανθρώπους που αγαπάς. Αυτά μαζεμένα είναι για μένα ζωή. Πρόσεχε όμως! Μην κάνεις το λάθος και βολεύεσαι σε αυτά. Ανοίξου σε ανθρώπους, βάλε ψυχές στο τώρα σου και θα με θυμηθείς. Όταν αισθανθείς ότι κέρδισες ανθρώπους, ότι έψαξες και βρήκες κοινά τώρα, τότε το να τα ζήσεις σα να μην υπάρχει αύριο θα έρχεται ως κάτι αυτονόητο και φυσιολογικό. Και πάντα υπάρχει άνθρωπος στη γωνία. 

Στους νέους αληθινούς φίλους.

Κοίταξε απορημένα με τα δύο γαλαζοπράσινα ματάκια του προς τον άδειο καναπέ και ρώτησε :"Πού είναι η γιαγιά η Χρυσούλα;"
Η μάχη δεδομένη.Αναμενόμενη.Συνηθισμένη θα μου πεις.Ναι θα σου πω.Ποιός από εμάς δεν έχει χάσει κάποιον παππού ή γιαγιά;Γίνεσαι λυρική θα μου πεις.Ναι θα σου πω.Αλλά νομίζω πως της άρεσε ο λυρισμός.Και η αγάπη η λυρική.Κι αυτή.Και τα μάτια τα συγκινημένα που δακρύζουν.Κι αυτά της άρεσαν.Αυτό το ξέρω σίγουρα.Και το ωραίο της άρεσε.Το όμορφο,το περιποιημένο,το αρμονικό.Το καλαίσθητο.Το επιμελημένο.Και το εξωτερικά όμορφο.Κι αυτό."Πήρες το όνομα πήρες και τη χάρη της"...με πειράζουν για την αναπόφευκτη δόση ματαιοδοξίας.Κοκέτα.Κακό;Όχι θα σου πω!!Γ Υ Ν Α Ι Κ Α.
Τα μελωδικά βαλς.Και το "Σκληρή καρδιά γιατί να σ'αγαπήσω..".Το παγωτό ξυλάκι και το ζεστό κέηκ.Το κρέας με το λίγο πάχος για να νοστιμίζει(όπως και η ζωή μας θα σου πω) και το φραπεδάκι στην αυλή το καλοκαίρι.Αυτά σε αυτήν.
Σε μένα άρεσε η αγάπη στα μάτια της.Η γλυκιά της έκφραση.Τα όμορφα καταγάλανα μάτια της.Η απουσία του σκοταδιού.Το στοργικό της χέρι.Το τόσο δυνατό που μέχρι προχθες με έσφιγγε και με γέμιζε εκείνο το απροσδιόριστα ζεστό συναίσθημα.
"Πήγαινε παιδί μου.Μην κουράζεσαι..." Κι εσύ γιαγιά μου...Κι εσύ...Μην κουράζεσαι άλλο.Πήγαινε..Η αγάπη σου μας πλημμύρισε όλους και είναι εδώ.Παρούσα.Στα δύο απορημένα ματάκια του Μιχαήλ.Πήγαινε..
Καλό σου ταξίδι...

Το μέτρημα

Από μικρό θα σ’έμαθαν κι εσένα να μετράς. Θα ξεκίνησες από αριθμούς. 1, 2, 3... να παπαγαλίζεις σαν αυτόματο ρομποτάκι κάπου εκεί στα 4 ή στα 5 σου και να σε καμαρώνει η μαμά. Αργότερα μέτρησες και μέχρι το 20, το 100...

Μέτρησες παγωτά και μπάνια το καλοκαίρι ή ακόμα και καλοκαίρια ανάμεσα στους χειμώνες... Μέτρησες βαθμούς, διαγωνίσματα, τάξεις, διαλείμματα κι εκδρομές. Αριθμοί, νούμερα, μυαλό κομπιουτεράκι σωστό.

Μεγάλωνες κι άρχισες να μετράς κι άλλα, «πιο σημαντικά» θεωρούσες. Ίσως και να θεωρείς. Είδες μπροστά σου σε άριστη παράταξη μετρημένες σχέσεις, φιλιά, φιλίες. Κάπου εκεί στην εφηβεία σου, περισσότερο από μαγκιά. Ρομαντικός; Πραγματιστής; Δε ξέρω... Πάντως θα τα μέτρησες κι αυτά.

Στο Πανεπιστήμιο μέτρησες βαθμούς, μαθήματα, χρωστούμενα, εξάμηνα...Υπολόγισες, βόλεψες, πέρασες. Ξαναμέτρησες. Πτυχίο. Σύνολο; Ένα. Μεταπτυχιακό; Ένα.

Και κάπου εκεί άρχισες να μετράς και πράγματα «πεζά». Ή όχι. Άρχισες να μετράς τα χρήματα και το χρόνο. Μαζί ναι. Γιατί σου είπαν ότι ο χρόνος ισούται με χρήμα. Εξίσωση. Οπότε τα μέτρησες μαζί προχωρώντας. Πακετάκι. Σύνολα στο μυαλό σου οι μέρες, οι νύχτες, οι ώρες, τα λεπτά, τα δευτερόλεπτα. Άρχισαν να μαζεύονται δυναμικά μέσα στο κεφάλι σου και να τρέχουν σε αγώνα δρόμου να σε φτάσουν. Ή μήπως να τα φτάσεις; Δεν κάθησες να το πολυσκεφτείς. Μόνο να προλαβαίνεις σε ένοιαζε. Να λύνεις την εξίσωση χρόνος = χρήμα. Όταν κουραζόσουν από αυτό ίσως να καθόσουν να μετρήσεις πάλι φίλους. Σύντομα. Με συνοπτικές διαδικασίες.

Μέτρησες σίγουρα και ανάγκες . Αλλά δυσκολεύτηκες. Ήταν πολλές. Με πολλά κεφάλια. Μετρούσες μία και ξεπηδούσαν άλλες δέκα. Έτρεχες να προλάβεις να τις μετρήσεις μη τυχόν και σου ξεφύγει καμία και πάθεις κακό μεγάλο και συμφορά.

Ζαλίστηκες. Κουράστηκες. Μπορεί και να αντέχεις το μέτρημα ακόμα. Μπορεί. Μπορεί και να εγκαταστήσεις ένα καινούριο κομπιουτεράκι μέσα στο μυαλό σου, να κάνει περισσότερα μετρήματα και υπολογισμούς στο λεπτό. Στο δευτερόλεπτο. Ίσως.

Πάνω στην κούραση τη μεγάλη όμως οι αριθμοί τόσων χρόνων άρχισαν να γίνονται τοπίο θολό, να μη τους ξεχωρίζεις, να κάνεις προσπάθεια να τους δεις καθαρά. Τί περίεργο.... Μέτρησες, μέτρησες κι αν δε μέτρησες και τώρα να εξαφανίζονται όλα από μπροστά σου στην πρώτη δυσκολία, στον πρώτο κάματο. Στίβεις το νου σου αλλά και πάλι τίποτα... αριθμοί που ξεμακραίνουν. Απελπίζεσαι κάπως. Καταβάλλεις κι άλλη προσπάθεια. Αλλά τίποτα.

Μόνο να νιώθεις αρχίζεις. Να αισθάνεσαι. Όχι να βλέπεις αριθμούς και σύνολα. Ο εγκέφαλός σου κουράστηκε. Τον κουρδίζεις ξανά και ξανά αλλά μάταια... Λες και έχει πεισμώσει.Κι εσύ έχεις αδειάσει εντελώς από αυτούς τους πολύτιμους αριθμούς. Και τότε απογοητεύεσαι. Όμως νιώθεις. Η απογοήτευση σε ταρακουνάει. Και νιώθεις και θυμό. Και αγάπη. Και έρχονται κατά πάνω σου όλα μαζί ή ένα ένα. Απογοήτευση, θυμός, αγάπη, λύπη, πόθος, πόνος....Να σου γεμίσουν το κενό των αριθμών. Στη θέση τους. Τότε μόνο έρχονται. Τότε μόνο ήρθαν.

Κάποια στιγμη είχα διαβάσει κάπου την εξής ρήση του Πιραντέλο για τους τρείς εαυτούς μας, η οποία με εντυπωσίασε:

Καθένας μας λοιπόν διαθέτει τρεις διαφορετικούς εαυτούς:

1. Αυτόν που νομίζει ότι διαθέτει και που νομίζει ότι οι άλλοι βλέπουν σ’ αυτόν

2. Αυτόν που βλέπουν οι άλλοι σ’ αυτόν

3. Αυτό που πραγματικά διαθέτει.

Για να πω την αλήθεια τους δύο τελευταίους τους κατανοώ περισσότερο, εκείνο που με προβλημάτισε είναι ο "πρώτος"μας εαυτός...Αυτός κάνει και όλη τη ζημιά, να το ξέρεις. Άκου εκεί "αυτόν που νομίζει ότι διαθέτει και που νομίζει (πάλι!!!) ότι οι άλλοι βλέπουν σ'αυτόν".... Μεγάλο μπέρδεμα. Το διαβαζα και το ξαναδιάβαζα για να το συνειδητοποιήσω.

Nομίζεις λοιπόν εσύ,εγώ,η φίλη σου, ο φίλος μου, ο συνάδελφός μου, ο συνάδελφός σου λοιπόν ότι έχει διαμορφώσει μία συγκεκριμένη συμπεριφορική ταυτότητα με συγκεκριμένα επίσης χαρακτηριστικά, τα φορτώνεις στην καμπούρα σου και πορεύεσαι με αυτά....Με ποιά;;Είπαμε!Με αυτά που νομίζεις (νομισμ-ατα) όχι με τα όντα,με τα πραγματικά!Και σα να μην έφτανε που φορτωθήκαμε στις καμπούρες μας ένα πουκάμισο αδειανό, το φορτώνουμε και στους γύρω μας, διότι νομίζουμε ότι νομίζουν.Πόσες φορές δεν έπιασες τον εαυτό σου να πορεύεται με βαση αυτό που νομίζεις ότι νομίζουν;Ε;Προσωπικά πολλές....και καταστροφικές.

Συμπαρασύρουμε λοιπόν στο ψέμα και τους άλλους και οι άλλοι εμάς.Χαμός...Μεγάλη ζαλάδα. Στο δικό μας το ψέμα. Γιατί οι άλλοι έχουν επίσης πολύ δουλειά να κάνουν!Ξεφεύγουν από αυτό που "νομίζουμε ότι νομίζουν" και μπαίνουν σε δική τους ολοκαίνουρια κατασκευή κι έτσι μας χαρίζουν ένα νέο, δεύτερο εαυτό. Αυτόν που πηγαίνει γάντι με αυτό που μας βλέπουν αυτοί. Και δεύτερο σακί στους ώμους μας: "ο εαυτός μας ο δεύτερος,αυτός που ορίζεται από τον τρόπο που μας βλέπουν οι άλλοι"... Χμμμ... εδώ κάπως καλύτερα θα βιαστείς να πεις γιατί τουλάχιστον υπάρχει. Οι γύρω μας,μας βλέπουν με έναν τρόπο. Δεν είναι όπως πριν που νομίζουμε ότι νομίζουν... Καλύτερο;;;

Τρικυμιώδες.... Οι άλλοι μας ορίζουν.Μας φυσούν και φφφφφφφ πηγαίνουμε εμείς σαν καρυδότσουφλα. Αυτό το φοβάμαι πολύ, στ'αλήθεια.

Τρίτος, τελευταίος και καταϊδρωμένος(λες;;;) έρχεται ο πραγματικός μας εαυτός. Ο καημένος... έμεινε να κυνηγάει και να παλεύει ν'ανέβει στην πλάτη μας, αλλά που να χωρέσει με τέτοιο συνωστισμό. Έχουμε προηγουμένως φορτωθεί άλλα δύο σακιά...Το θέμα δεν είναι να τον βοηθήσουμε ν'ανέβει πιστεύω.Το θέμα είναι να ανοίξουμε τα μάτια και να δούμε ότι πρέπει ν'ανέβει. Μια αρχή εστω... και μετά θα τα βρούμε. Γιατί τέτοιο βάρος δεν το πετάς εύκολα, δεν το εκτοπίζεις για να ανεβάσεις πρώτη μούρη τον πραγματικό σου εαυτό.... αλλά τουλάχιστον μπορείς να το στριμώξεις σε μία ακρίτσα, ν'αρχίσει να βρίσκει κι αυτός το χώρο του.

Κι ο ανθρώπινος πόνος με το κιλό τελικά;

Έκανα προσπάθεια να μη μιλήσω, αλλά βλέποντας τα λεγόμενα ανθρώπων νέων, μορφωμένων και σπουδαγμένων αναφορικά με το θάνατο της Amy Winehouse, δεν άντεξα. 1)Είναι κανείς σε θέση να σταθμίσει/ιεραρχήσει/βάλει στη ζυγαριά ανθρώπινες ζωές; 2)Είναι επίσης κανείς σε θέση να ειρωνευτεί/χλευάσει/διασκεδάσει το θάνατο ενός ανθρώπου(σκύλος πεθαίνει και λυπόμαστε) 3)Είναι κανείς σε θέση να βγάλει ζυγαριά και να μετρήσει τον οίκτο/λύπη μου, σου ,του με την οκά και να ορίσει ποιόν και πώς θα λυπάμαι; Είναι δυνατόν να υπάρχει αλληλαποκλεισμός στην ανθρώπινη οδύνη και λύπη για θανάτους ανθρώπων;Να μπαίνουν στεγανά και σε αυτό;Να γίνονται συγκρίσεις με άλλα συμβάντα(όπως πχ αυτό της Νορβηγίας); 4)Είναι δυνατόν να αντιμετωπίζει κανείς τιμωρητικά/χαιρέκακα/ωμά το ζήτημα της τοξικοεξάρτησης;Και ποιός από εμάς δεν έχει έστω και μία μικρή εξάρτηση. Λυπάμαι.